Fundacja Zielona Mrówka prowadzi w Poznaniu projekt ochrony jerzyków, ptaków
silnie związanych z miejską zabudową i odżywiających się drobnymi stawonogami
chwytanymi w locie, przede wszystkim owadami. Wspólnoty mieszkaniowe,
spółdzielnie, administracje nieruchomości i zarządcy budynków mogą bezpłatnie
otrzymać budki lęgowe wraz z instrukcją bezpiecznego montażu. Projekt odpowiada na
problem utraty miejsc lęgowych w wyniku remontów, termomodernizacji i
uszczelniania elewacji. Zgłoszenia przyjmowane są do 28 września 2026 roku włącznie
pod adresem programy@zielonamrowka.org.
Jerzyki większość życia spędzają w powietrzu, a do budynków wracają po to, żeby
wychować młode. Przez lata korzystały ze szczelin, otworów wentylacyjnych i
stropodachów wysokiej zabudowy. Dziś takich miejsc ubywa, bo budynki są
remontowane, ocieplane i uszczelniane. Dla mieszkańców to poprawa standardu
technicznego, dla jerzyków często utrata siedliska, do którego ptak wracał przez wiele
sezonów.
Jerzyki chwytają pokarm wyłącznie w locie a skład ich pokarmu zmienia się zależnie od
miejsca, pory i dostępności zdobyczy; mogą trafiać się w nim m.in. mszyce, błonkówki
oraz różne muchówki, w tym komary i meszki. Ptaki mogą żerować zarówno w pobliżu
kolonii, jak i daleko od miejsca lęgowego. Ich obecność wzbogaca miejską
bioróżnorodność, nie ma jednak podstaw, by traktować ją jako skuteczną metodę
ograniczania liczebności komarów.
Darmowe budki dla jerzyków
Fundacja przekazuje budki bezpłatnie, razem z instrukcją montażu. Projekt nie zakłada
ingerencji w istniejące siedliska, a montaż powinien być planowany poza okresem
lęgowym.
Warto zwrócić uwagę, że jerzyki lubią mieć sąsiadów. Ponieważ gniazdują kolonijnie,
najlepiej przygotować dla nich nie jedną, lecz kilka budek umieszczonych blisko siebie.
Jak mówi Mikołaj Siemaszko z Fundacji Zielona Mrówka: „W ochronie jerzyków nie
chodzi o przypadkowe wieszanie budek gdziekolwiek na elewacji. Kluczowe są dobrze
dobrana lokalizacja, odpowiednia wysokość, swobodny dolot i unikanie prac w okresie
lęgowym. Warto pamiętać, że jerzyki są ważną częścią miejskiej przyrody i odżywiają
się drobnymi stawonogami chwytanymi w locie, przede wszystkim owadami. Dlatego
łączymy przekazanie budek z edukacją i praktycznymi wytycznymi dla zarządców”.
To rozbudowany projekt, który obejmuje również działania edukacyjne w postaci e
booka o ochronie jerzyków w mieście oraz bezpłatnego webinaru „Życie w locie.
Wszystko, czego jeszcze nie wiesz o jerzykach”, 29 września 2026 roku o godzinie
17:00, na który można zapisać się już dziś –
Fundacja przyjmuje zgłoszenia od osób administrujących budynkami z terenu Poznania
do 28 września 2026 roku włącznie lub do wyczerpania puli budek. Należy podać
nazwę podmiotu, dane kontaktowe, adres budynku, proponowaną liczbę budek i
informację o możliwości montażu.
Projekt „Jerzyki w przestrzeni miejskiej Poznania – ochrona gatunku i kształtowanie
świadomości przyrodniczej mieszkańców”. Sfinansowano ze środków budżetowych
Miasta Poznania.
#poznanwspiera
Fotografia jerzyka na grafice: Marek Faber
